Transitiecultuur

De Energie serie

MerlijnJS — Mon, 13 Jun 2011 09:52:04 +0000

De Energie serie bestaat uit zes afleveringen over het duurzaamheidsvraagstuk en is gebaseerd op een tweejarig literatuuronderzoek uitgevoerd door Miquel Buckinx. Specialisten, critici, onderzoekers en ondernemers vertellen over hun onderzoek en hun visie op het duurzaamheidsvraagstuk.

Regie: Merlijn Janssen Steenberg, Miquel Buckinx & Maaike ter Bruggen
Onderzoek: Miquel Buckinx
Muziek: het oordeel & Linda Vriends, Mark Dekkers
Stem: Bert Huibers
Ondersteund door: DZIGA Nijmegen

Documentaire startpunt
De wereld is sinds de ontdekking van olie (‘het zwarte goud’) op globaal niveau bijna onbeschrijfelijk veranderd. Sinds de mens in staat is om fossiele brandstoffen zoals olie, gas en kool om te zetten in elektriciteit en brandstof, voor o.a. vervoer van goederen en personen, is er een geheel nieuwe handel ontstaan in goederen en energie waar iedereen koste wat kost deel van uit wil maken. Fossiele brandstoffen zijn koolwaterstofverbindingen die zijn ontstaan uit resten van plantaardig en dierlijk leven in het geologisch verleden van de aarde. Dit proces duurt miljoenen jaren. De mens verbruikt fossiele brandstoffen veel sneller dan dat de natuur ze vormen kan. De zogenaamde Piek van deze productie wordt in het geval van olie, volgens Piek Oil Nederland, in 2017 bereikt. De piek van aardgas ligt tussen 2020-2025, en die van steenkool tussen 2025-2030. Na deze piek zal de wereldwijde productie van aardolie en aardgas afnemen. Alleen de vraag van deze brandstoffen blijft stijgen. Als gevolg zal de prijs van fossiele energie waarschijnlijk hoog oplopen, wat astronomische gevolgen zal hebben op ieder man, vrouw en kind op de gehele wereld.

Lees meer…

Voedselbank Roermond

MerlijnJS — Wed, 29 Sep 2010 15:59:44 +0000

Korte documentaire over de voedselbank in Roermond. Wat is de maatschappelijke rol van de voedselbank? Hoe snel groeien ze? Waarom bestaan ze en hoe werken ze? Theo Janssen Steenberg geeft antwoord op deze vragen.

Gemaakt door Merlijn Janssen Steenberg
Geluid Maaike TB
Muziek: Martin Meulmeester

Voedselbank Roermond van Merlijn Janssen Steenberg is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-Niet-commercieel-Gelijk delen 3.0 Nederland licentie.

Ecologische speelplaatsen

MerlijnJS — Wed, 29 Sep 2010 15:57:50 +0000

Voor het afstudeerproject van Merlijn Janssen Steenberg zijn er verschillende ecologische speelplaatsen in Nederland bezocht. Deze speelplaatsen zijn bezocht voor een vergelijkend onderzoek om een pedagogische methode te ontwikkelen voor Buiteschoolse opvang (BSO) Struin te Nijmegen. BSO Struin heeft doet al haar activiteiten in de natuur (door weer en wind). Zij maken gebruik van natuurlijk spelmaterialen en tochten door de natuur om kinderen in aanraking te laten komen met hun natuurlijke omgeving. Deze film is een compilatie van interviews met Mathieu de Bruijn van Natuurlijk Groen (Beek/Ubbergen), Paul Grootenboer van Ark Natuurontwikkeling (Hoogvliet) en Gijs Kronenberg van Milieu educatie centrum (Eindhoven).

Duur: 27 min LETOP: film staat in drie gedeeltes op youtube. Ze worden achter elkaar afgespeeld!

Natuur speelplaatsen van Merlijn Janssen Steenberg is beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken Licentie. De rechten voor commercieel gebruik zijn voorbehouden en worden door Buma/Stemra beheerd. De geldigheid van deze Creative Commons Licentie verloopt op 23 augustus 2010.

Permacultuur in Nederland

MerlijnJS — Wed, 29 Sep 2010 15:52:59 +0000

Permacultuur is een land- en tuinbouwsysteem waarin er gestreefd wordt naar zo min mogelijk gebruik van fossiele brandstoffen. Permacultuur zou een antwoord kunnen zijn op het duurzaamheid- en klimaatvraagstuk.

Regie: Miquel Buckinx, Merlijn Janssen Steenberg & Petra Biesta
Camera: Merlijn Janssen Steenberg & Jan Schenk
Montage: Merlijn Janssen Steenberg
Supervisor: Irene van de Wal
Geluid: Peter Stoel

Bezochte plaatsen:
Hof van Twello
Aardehuis in Zwolle
CSA Boerderij de Nieuwe Ronde
Centrum Wilgehoeve

Schokkend: veel chocolade blijkt gemaakt te zijn door kinderslaven

MerlijnJS — Fri, 07 May 2010 19:36:55 +0000

Via Treemagotchi kwam ik terecht bij een filmpje over de donkere kant van de chocolade-industrie.
Een groot deel van de chocola die wij kopen, is namelijk gemaakt door kinderhanden. En niet alleen dat: die kids werken nog vaak als slaaf ook!
Echt schandalig. In het filmpje zie je hoe een Nederlandse journalist uitzoekt hoe het zit en ook hoe hij zelf een chocolademerk start dat koste wat kost kinderarbeid wil weren: Tony’s Chocolonely.

Treemagotchi

Maaiketb — Sun, 11 Apr 2010 18:42:10 +0000

Het tweede seizoen van Treemagotchi is begonnen. Dit is een interactief spel wat je helpt om duurzame acties uit te voeren. Op de website www.treemagotchi.nl kan je je aanmelden en bij aanmelding krijg je een kabouter en een boom. Elke twee weken krijg je een oproep om een online actie uit te voeren. Met een paar keer klikken ben je klaar. En als je meer wil doen kan dat ook. De boom groeit en bloeit als je duurzame acties uitvoert. Je eigen kabouter helpt bij de verzorging. Je kan de boom planten op hyves, facebook of je eigen website en de bomen van je vrienden uitnodigen in jouw bos.

Voorbeelden van acties die je kunt doen zijn het ondertekenen van het stoppen van het rondbrengen van de papieren telefoongids, het inleveren van je oude mobiele telefoon, het lezen over duurzame visvangst en het leren over energie besparen in huis. Doordat er wordt samengewerkt, wordt er best heel wat bereikt. Na drie maande telde Treemagotchi meer dan 16.000 leden!

Een greep uit wat treemagotchi vorig jaar heeft bereikt:

47% heeft een energie- of waterbesparend product aangeschaft en nog eens 30% wil dat in de toekomst gaan doen
46% is minder vlees gaan eten, 33% deed dit al voor de contest
30% is milieuvriendelijker gaan rijden, 45% deed dit al voor de contest.
24% is de spiekbrief van het voedingscentrum (voor milieuvriendelijk eten) vaker gaan gebruiken en nog eens 22% wil dit gaan doen
21% is minder eten weg gaan gooien en nog eens 9% wil dat gaan doen, 67% deed dit ook al voor de contest
21% is energie en water in huis gaan besparen en nog eens 9% wil dat gaan doen, 70% was al zuinig met water en energie voor de contest
21% is de viswijzer gaan gebruiken en nog eens 19% wil dat gaan doen, 30% gebruikte de viswijzer al voor de contest
19% is gaan letten op duurzaamheid bij het kopen van kleding en nog een 44% wil dat gaan doen, 16% deed dit al voor de contest

Meer informatie over Treemagotchi is te lezen op de website

Wordt lid! Het is leuk en gemakkelijk om mee te doen

Nieuwe politieke partij: partij van de planten

MerlijnJS — Fri, 09 Apr 2010 06:51:37 +0000

Op internet las ik dat er een nieuwe partij is opgericht, de partij voor de planten. Deze partij richt zich op klimaat, biodiversiteit en duurzaamheid in het algemeen. Meer info op de website www.partijvoordeplanten.nl

De grenzen van groei

MerlijnJS — Tue, 12 Jan 2010 14:46:41 +0000

We naderen een periode waarin we het plafond van ons ‘groeisysteem’ zullen bereiken. We kunnen niet langer doorgaan met het uitputten van de hulpbronnen die de natuur ons biedt. Denk bijvoorbeeld aan verlies van bio-diversiteit, ontbossing, milieuvervuiling én klimaatverandering. Het meest duizelingwekkende aan klimaatverandering zijn de feedback-mechanismen. Vrijkomend broeikasgas bij het smelten van permafrost. Stervend plankton in de oceanen. Verstoorde zeestromen. Allemaal mechanismen waarmee de door de mens ingezette klimaatverandering gekatalyseerd kan worden, met niet te voorspellen gevolgen. Denk ook aan de naderende energiecrisis. De komende decennia zullen de fossiele energiebronnen (aardolie, aardgas en steenkool) hun wereldwijde productieplafonds bereiken. Punt is dat de hele industriële revolutie en consumptiemaatschappij op fossiele energie gefundeerd is. De globalisering kan niet zonder aardolie. Hoe moeten we anders al die goederen over de aardbol transporteren? Datzelfde geldt voor de wereldwijde voedselvoorziening. Kunstmest, bestrijdingsmiddelen, machines en tractoren, voedselverwerking. Het stoelt allemaal op fossiele energie. Tel daar bovenop bodemuitputting, het verlies aan genetische diversiteit en de gevolgen van klimaatverandering en we hebben reden genoeg om ons zorgen te maken over onze voedselvoorziening. Nog essentiëler is het gebrek aan schoon (drink)water op aarde. Volgens sommigen, wordt niet olie, maar water de meest bevochten grondstof van de 21e eeuw.

Van degelijkheid naar massa consumptie

MerlijnJS — Sun, 04 Jan 2009 20:53:03 +0000

Beste lezer,

Graag vertel ik u van mijn ervaring met degelijke middelen. Daar bedoel ik spullen (gereedschap en dergelijke) die wij mensen gebruiken. Het begin van het nieuwe jaar (2011) heb ik bij mijn geëmigreerde ouders doorgebracht in het prachtige Zweden.

In het plaatsje Mossberg in de provincie Värmland. Mijn ouders hebben daar een groot huis kunnen kopen met een flink stuk grond erbij. Zij genieten iedere dag van een prachtig uitzicht en hebben alle ruimte en middelen om van hun oude dag te kunnen genieten. Een situatie die voor arbeiders zoals mijn ouders als zeer luxe beschouwd kan worden.

Naast het vele wandelen, skiën en lekker eten heb ik samen met mijn vader een aantal boomstammen uit de sneeuw gesleept om te gebruiken in hun houtvoorraad. Zoals ik in het verleden vaker met mijn vader heb samengewerkt voelde dit voor ons als zeer vertrouwd aan. Op één ding na, wat ik mij achteraf pas realiseerde. Mijn vader heeft sinds ik mij kan herinneren een werkplaats met voornamelijk handarbeid gereedschap. Het meeste van zijn gereedschap bestaat uit beitels, zagen, hammers, bijlen, schroevendraaiers en knijptangen. Voor een opgeleide timmerman uit de jaren 70 een uitstekende collectie om zo´n beetje alle houtbewerking taken te kunnen uitvoeren. Wat mij het meest is bijgebleven van het wederzien van zijn gereedschap is dat het gemiddeld 40 tot 50 jaar oud is. Voor mijn vader is dit de normaalste zaak van de wereld, maar voor mij als jongeman grootgebracht met winkels zoals de IKEA en de HEMA een zeer vreemde zaak.

De klap kwam vooral toen ik het wasrek van mijn vriendin met de vakantiekleren vulde en spontaan door midden brak. Een zeer schaamtevolle vertoning van een stuk gereedschap wat niet meer dan 3 jaar geleden voor 20 euro is aangeschaft. Veel mensen zouden zeggen ´Wat kan je nou voor 20 euro verwachten´. Inderdaad vrij weinig. Hoe kan het dan zijn dat mijn vader over gereedschap beschikt dat gemiddeld 40 tot 50 jaar oud is? Zou die zaag die al door zoveel mensen gebruikt is niet al lang en breed door midden gebroken en bot geworden moeten zijn? En zou de hendel van de beitels niet allang door gespleten moeten zijn toen daar een keertje teveel druk op kwam te staan? Ik denk dat het probleem ligt bij de winkels.

Dat kan je natuurlijk breder trekken: de commercie. We leven in een marktstelsel waarin het zeer lucratief is om goedkope, slechte producten te verkopen. De winkels willen wel duurzaam zijn en als je ze moet geloven is dat ook zo (zie alle reclame campagnes), maar zijn het domweg niet. De wasrekken van 40 a 50 jaar geleden zijn niet meer dezelfde als nu. Ik ben geen nostalgisch persoon (ik heb daar de leeftijd niet voor), maar het klinkt mij als muziek in de oren als ik hoor dat je een halve eeuw geleden producten kon kopen die een leven lang meegingen. De winkels van tegenwoordig maken geen producten die lang meegaan. Het is zelfs zo dat zij voortbestaan op het feit dat producten die dagelijks of wekelijks gebruikt worden stuk gaan en consumenten keer op keer ze vervangen met dezelfde goedkope rotzooi. Het wasrek van mijn vriendin wordt nog steeds gebruikt. We hebben samen het wasrek gerepareerd en nemen genoegen met een niet al te sjiek uitziend wasrek. Iets waar de winkels van tegenwoordig niet op gerekend hebben. Misschien dat het wasrek op deze manier nog een aantal jaar te gaan heeft. Ik hoop niet dat het gedrag van mij en mijn vriendin ervoor zorgen dat de winkels, die teren op het stuk gaan van spullen, nu binnenkort failliet gaat en er veel mensen op straat komen te staan. Waar ik op hoop is dat ze gaan nadenken over de wijze waarop zij de markt overspoelen met veel te goedkope en slechte producten. Daarnaast hoop ik dat ze geen geld meer stoppen in duurzaamheids reclame acties, maar in het verduurzamen van hun producten. Daarvoor is natuurlijk meer nodig, maar dat laat ik aan een volgend artikeltje.

Merlijn Janssen Steenberg